ယောနသံဒေသ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ အပြင်းထန်ဆုံး အရေးယူရေးနှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ (၂၀၂၆ ခုနှစ်)

 

အခန်း (၁) - အမည်၊ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ

၁။ ဤဥပဒေကို "ယောနသံဒေသ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုများ အပြင်းထန်ဆုံး အရေးယူရေးနှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ (၂၀၂၆ ခုနှစ်)" ဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။

၂။ ဤဥပဒေသည် ယောနသံဒေသ တစ်ဝန်းလုံးရှိ နယ်မြေအားလုံးနှင့် ဒေသသားအားလုံးအပေါ် အာဏာသက်ရောက်စေရမည်။

၃။ "မုဒိန်းမှု" ဆိုသည်မှာ တစ်ဖက်သား၏ သဘောတူညီချက် မပါရှိဘဲ၊ သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်၍သော်လည်းကောင်း၊ အာဏာကို အသုံးပြု၍သော်လည်းကောင်း၊ အသိစိတ် ကင်းလွတ်နေချိန်တွင်သော်လည်းကောင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျူးလွန်စော်ကားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

၄။ "ကလေးသူငယ်" ဆိုသည်မှာ အသက် (၁၆) နှစ် မပြည့်သေးသူ မည်သူမဆိုကို ဆိုလိုသည်။

၅။ "အထူးတရားရုံး" ဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေပါ ပြစ်မှုများကို စစ်ဆေးစီရင်ရန်အတွက် ဒေသအကြီးအကဲမှ တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ထားသည့် တရားသူကြီးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ခုံရုံးကို ဆိုလိုသည်။

အခန်း (၂) - စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးနှင့် သက်သေခံချက်ဆိုင်ရာ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများ

၁။ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ (Special Task Force): မှုခင်းဖြစ်ပွားကြောင်း သတင်းရသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ယောနသံဒေသ ရဲတပ်ဖွဲ့ (YNPF) ၏ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာနမှ အရာရှိကြီး (၅) ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း၍ ချက်ချင်း စတင်စစ်ဆေးရမည်။

၂။ သိပ္ပံနည်းကျ အထောက်အထား (Forensic Evidence): - DNA နမူနာများကို (၂၄) နာရီအတွင်း စုဆောင်းရမည်။

YNAI (Artificial Intelligence) ကို အသုံးပြု၍ ပြစ်မှုဖြစ်ပွားရာ ဝန်းကျင်ရှိ ဒစ်ဂျစ်တယ် ခြေရာများ၊ CCTV မှတ်တမ်းများနှင့် ဆက်သွယ်ရေး မှတ်တမ်းများကို ဖျက်ဆီး၍မရအောင် သိမ်းဆည်းရမည်။

၃။ စစ်ဆေးရေးကာလ: စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအားလုံးကို (၁၄) ရက်အတွင်း အပြီးသတ်၍ အထူးတရားရုံးသို့ တင်ပြရမည်။

၄။ အာမခံပေးခွင့် တားမြစ်ခြင်း: ဤဥပဒေဖြင့် စွဲချက်တင်ခံရသူအား မည်သည့်အကြောင်းနှင့်မျှ အာမခံ (Bail) ပေးခွင့်မရှိဘဲ သီးခြားအချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းရမည်။

အခန်း (၃) - ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ

၁။ အဓမ္မပြုကျင့်မှု (Rape): တစ်ဦးတစ်ယောက်အပေါ် မုဒိန်းမှုကျူးလွန်ကြောင်း ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရပါက၊ ထိုသူအား "သေဒဏ် (Death Penalty)" ချမှတ်ရမည်။

၂။ ကလေးသူငယ်အပေါ် ကျူးလွန်ခြင်း: ကလေးသူငယ်များအား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခြင်း သို့မဟုတ် အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း ကျူးလွန်သူအား မည်သည့်သက်ညှာခွင့်မျှ မရှိစေဘဲ "သေဒဏ်" ချမှတ်ရမည်။

၃။ အုပ်စုဖွဲ့ကျူးလွန်ခြင်း (Gang Rape): လူနှစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးထက်ပိုသော အုပ်စုဖြင့် ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပါက၊ ကျူးလွန်သူများသာမက အားပေးကူညီသူနှင့် ကြံစည်သူ အားလုံးကို "သေဒဏ်" ချမှတ်ရမည်။

၄။ အာဏာပိုင်များ ကျူးလွန်ခြင်း: အစိုးရဝန်ထမ်း၊ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် သို့မဟုတ် အာဏာရှိသူတစ်ဦးဦးသည် မိမိ၏ ရာထူးကို အသုံးပြု၍ ကျူးလွန်ပါက၊ ထိုသူကို ပြည်သူ့ရန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ "သေဒဏ်" ချမှတ်ရမည့်အပြင် ၎င်း၏ ဘွဲ့ထူးဂုဏ်ထူးများ အားလုံးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရမည်။

၅။ ပိုင်ဆိုင်မှု သိမ်းဆည်းခြင်း: ပြစ်မှုထင်ရှားသူ၏ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းနှင့် မရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို နိုင်ငံတော်ပိုင်အဖြစ် သိမ်းဆည်းရမည်။

အခန်း (၄) - သေဒဏ်စီရင်ခြင်းနှင့် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း

၁။ အထူးတရားရုံးမှ သေဒဏ်စီရင်ချက် ချမှတ်ပြီးနောက် (၇) ရက်အတွင်း ဒေသအကြီးအကဲ၏ အတည်ပြုချက်ကို ရယူရမည်။

၂။ သေဒဏ်ကို "သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်၍ စီရင်ခြင်း (Execution by Firing Squad)" နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။

၃။ သေဒဏ်စီရင်ခြင်းကို အများပြည်သူ သိရှိစေရန် ယောနသံဒေသ ဂေဇက်နှင့် သတင်းမီဒီယာများတွင် အကျိုးအကြောင်း အသေးစိတ်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာရမည်။

 

အခန်း (၅) - ကျူးလွန်ခံရသူအား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း

၁။ ကျူးလွန်ခံရသူ၏ အမည်၊ ဓာတ်ပုံ၊ နေရပ်လိပ်စာနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို မီဒီယာနှင့် အများပြည်သူကြား ထုတ်ဖော်ခြင်းကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်သည်။ ချိုးဖောက်ပါက ထောင်ဒဏ် (၅) နှစ်အထိ ချမှတ်မည်။

၂။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူထံမှ သိမ်းဆည်းရမိသော ပိုင်ဆိုင်မှုများထဲမှ သင့်လျော်သော အစိတ်အပိုင်းကို ကျူးလွန်ခံရသူအတွက် "ဘဝပြန်လည်ထူထောင်ရေး ရန်ပုံငွေ" အဖြစ် ပေးအပ်ရမည်။

အခန်း (၆) - မဟုတ်မမှန် တိုင်တန်းမှုနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု

၁။ မမှန်မကန် စွပ်စွဲခြင်း: တစ်စုံတစ်ဦးအား နစ်နာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မဟုတ်မမှန် သက်သေဖန်တီး၍ မုဒိန်းမှုဖြင့် စွပ်စွဲတိုင်တန်းကြောင်း ပေါ်ပေါက်ပါက၊ ထိုစွပ်စွဲသူကို "ထောင်ဒဏ် (၂၅) နှစ် သို့မဟုတ် တစ်သက်တစ်ကျွန်း" ချမှတ်ရမည်။

၂။ စစ်ဆေးရေးတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူခြင်း: ဤအမှုများကို စစ်ဆေးသော ရဲအရာရှိ သို့မဟုတ် တရားသူကြီးသည် လာဘ်ယူ၍ အမှုအား မှားယွင်းစေရန် လုပ်ဆောင်ပါက၊ ထိုသူအား ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ရမည့်အပြင် "သေဒဏ်" အထိ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်သော ပြစ်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုရမည်။