ယောနသံဒေသ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၂၆ ခုနှစ်)THE CONSTITUTION OF THE YAW NA THAN REGION (2026)

နိဒါန်း

ယောနသံဒေသအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြကုန်သော ပြည်သူအပေါင်းတို့သည် ငြိမ်းချမ်းသာယာ၍ တရားမျှတသော လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာစေရန်လည်းကောင်း၊ ဒေသ၏ လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေးအင်အားကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ တည်ဆောက်ရန်လည်းကောင်း၊ အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် ခိုင်မာသော အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တစ်ရပ် ချန်ထားရစ်ရန်လည်းကောင်း ရည်သန်လျက် ဤဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဒေသအကြီးအကဲ၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။

အခန်း (၁) - အခြေခံမူများ

ပုဒ်မ ၁။ ဤဒေသကို "ယောနသံဒေသ (Yaw Na Than Region)" ဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။

ပုဒ်မ ၂။ ယောနသံဒေသ၏ အချုပ်အခြာအာဏာသည် ပြည်သူများထံမှ ဆင်းသက်ပြီး ဒေသတစ်ဝန်းလုံးတွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိသည်။

ပုဒ်မ ၃။ ယောနသံဒေသသည် လောကပါလတရားများဖြစ်သော တရားမျှတခြင်း၊ လွတ်လပ်ခြင်းနှင့် ညီမျှခြင်းတည်းဟူသော အခြေခံမူများကို စောင့်ထိန်းရမည်။

အခန်း (၂) - ဒေသအကြီးအကဲ (The Head of Region - The Prince)

ပုဒ်မ ၄။ ဒေသအကြီးအကဲသည် ယောနသံဒေသ၏ အထွဋ်အထိပ် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၅။ ဒေသအကြီးအကဲသည် အောက်ပါ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ကျင့်သုံးရမည် -

 * (က) ဒေသအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခြင်း၊ တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း။

 * (ခ) အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (NDA) ၏ အထူးသေနာပတိအဖြစ် ကွပ်ကဲခြင်း။

 * (ဂ) အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခြင်းနှင့် စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခြင်း။

 * (ဃ) ပြည်သူ့အတိုင်ပင်ခံကောင်စီမှ တင်ပြသော ဥပဒေကြမ်းများကို ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချခြင်း သို့မဟုတ် အတည်ပြုခြင်း။

အခန်း (၃) - ဥပဒေပြုရေးနှင့် ပြည်သူ့အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ

ပုဒ်မ ၆။ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ပြည်သူ့အတိုင်ပင်ခံကောင်စီထံ အပ်နှင်းသည်။

ပုဒ်မ ၇။ ကောင်စီသည် ဒေသဆိုင်ရာ ဥပဒေများ ရေးဆွဲခြင်း၊ အစိုးရ၏ ဘတ်ဂျက်ကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်း တို့၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

ပုဒ်မ ၈။ ကောင်စီဝင်များသည် ပြည်သူ့အကျိုးကို ရှေးရှုရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဒေသအကြီးအကဲအား အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များ ပေးအပ်ရမည်။

အခန်း (၄) - အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဒေသအစိုးရအဖွဲ့

ပုဒ်မ ၉။ ဒေသအစိုးရအဖွဲ့သည် ဒေသအကြီးအကဲ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။

ပုဒ်မ ၁၀။ ဝန်ကြီးဌာနများကို လိုအပ်ချက်အရ ဒေသအကြီးအကဲမှ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ရမည်။ အစိုးရအဖွဲ့သည် ကောင်စီသို့ လုပ်ငန်းအစီရင်ခံစာများ တင်ပြရန် တာဝန်ရှိသည်။

အခန်း (၅) - တရားစီရင်ရေး

ပုဒ်မ ၁၁။ ယောနသံဒေသတွင် လွတ်လပ်သော တရားစီရင်ရေး ရှိစေရမည်။

ပုဒ်မ ၁၂။ မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းမျှ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မပြုရ။ တရားသူကြီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီသာ ဆုံးဖြတ်ရမည်။

အခန်း (၆) - ကာကွယ်ရေး (National Defense Army - NDA)

ပုဒ်မ ၁၃။ NDA သည် ဒေသအကြီးအကဲအား အကြွင်းမဲ့ သစ္စာခံရမည်။

ပုဒ်မ ၁၄။ NDA ၏ အဓိကတာဝန်သည် နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် ဤဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၁၅။ စစ်ဘက်သည် အရပ်ဘက်စီမံခန့်ခွဲရေးတွင် ပါဝင်ခြင်းမပြုရ။ သို့သော် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ကိစ္စရပ်များတွင် အစိုးရအဖွဲ့သို့ တိုက်ရိုက် အစီရင်ခံပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

အခန်း (၇) - စီးပွားရေးနှင့် အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်းများ

ပုဒ်မ ၁၆။ ယောနသံ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ (YIT) အပါအဝင် အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်းများသည် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အဓိကမောင်းနှင်အား ဖြစ်ရမည်။

ပုဒ်မ ၁၇။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှ ရရှိသောအမြတ်ကို ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍတို့တွင် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ခွဲဝေအသုံးပြုရမည်။

အခန်း (၈) - ဒေသသားအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်များ

ပုဒ်မ ၁၈။ ဒေသသားတိုင်းသည် ဥပဒေရှေ့မှောက်တွင် တန်းတူညီမျှရှိရမည်။

ပုဒ်မ ၁၉။ အခမဲ့ အခြေခံပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လုံခြုံစွာ နေထိုင်ခွင့်တို့ကို အစိုးရမှ အာမခံရမည်။

ပုဒ်မ ၂၀။ ဒေသသားတိုင်းသည် ဒေသ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းကဏ္ဍအလိုက် တာဝန်သိစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။

အခန်း (၉) - ဒေသအကြီးအကဲ မျိုးဆက်ဆက်ခံခြင်း (Succession)

ပုဒ်မ ၂၁။ ဒေသအကြီးအကဲ၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့်သူသည် ဒေသအကြီးအကဲမှ ရွေးချယ်သူ (သို့မဟုတ်) တရားဝင် အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်ရမည်။

ပုဒ်မ ၂၂။ ဆက်ခံသူသည် အသက် (၂၅) နှစ် ပြည့်ပြီးသူဖြစ်ရမည့်အပြင်၊ ဤဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို လိုက်နာစောင့်ထိန်းပါမည်ဟု ပြည်သူ့အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ရှေ့မှောက်တွင် ကတိသစ္စာပြုရမည်။

အခန်း (၁၀) - အလံ၊ တံဆိပ်၊ မြို့တော်နှင့် ဘာသာစကား

ပုဒ်မ ၂၃။ ယောနသံဒေသ၏ မြို့တော်မှာ "ယောနသံမြို့" ဖြစ်သည်။

ပုဒ်မ ၂၄။ ဒေသ၏ တရားဝင်ဘာသာစကားမှာ ဗမာဘာသာစကား ဖြစ်ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွင် အသုံးပြုရမည်။

ပုဒ်မ ၂၅။ နေဝန်းနီ နောက်ခံဖြင့် အဖြူရောင် စင်ရော်ငှက်ပါ အလံသည် ယောနသံဒေသ၏ အလံတော် ဖြစ်သည်။

အခန်း (၁၁) - အရေးပေါ်ကာလ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ

ပုဒ်မ ၂၆။ ဒေသ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိပါးလာပါက ဒေသအကြီးအကဲသည် အာဏာအားလုံးကို မိမိလက်ဝယ်တွင် ထားရှိကာ အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေး ကျင့်သုံးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။

အခန်း (၁၂) - ပြင်ဆင်ခြင်း

ပုဒ်မ ၂၇။ ဤဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်လိုပါက ပြည်သူ့အတိုင်ပင်ခံကောင်စီဝင် (၇၅%) ၏ ထောက်ခံချက်နှင့် ဒေသအကြီးအကဲ၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့်သာ ဆောင်ရွက်ရမည်။